Abdest, İslam'ın temel ibadetlerinin çoğunun ön koşuludur ve namaz, Kuran okuma ve tavaf gibi ibadetler için taharettir. Bu rehber, abdestin nasıl alındığını adım adım, mezhepler arası farkları da belirterek açıklar.
Abdestin Farzları
Fıkıh âlimleri, abdestin sahih olabilmesi için dört farzın yerine getirilmesi gerektiğinde görüş birliği içindedir. Bu farzlardan biri yapılmazsa abdest geçersizdir:
- Yüzü bir kez yıkamak: Alnın üst kısmından çenenin altına, bir kulak memesinden diğerine kadar olan alanın tamamına suyun ulaşması gerekir.
- Kolları dirseklerle birlikte bir kez yıkamak: Her iki kol da ayrı ayrı, dirsekler dahil parmak uçlarına kadar yıkanır.
- Başın dörtte birini meshetmek: Islak el veya parmakla başın en az dörtte birini meshetmek Hanefî mezhebinde farzdır; Şâfiî mezhebinde ise saçın en az bir teli meshedilmesi yeterlidir.
- Ayakları topuklarla birlikte yıkamak: Her iki ayak da topuklar dahil parmak uçlarına kadar yıkanır.
— Mâide Suresi, 6Ey iman edenler! Namaza kalktığınızda yüzlerinizi ve dirseklerinize kadar ellerinizi yıkayın, başlarınızı meshedin ve topuklara kadar ayaklarınızı da (yıkayın).
Abdestin Sünnetleri
Farzların yanı sıra Hz. Peygamber'in (s.a.v.) uyguladığı ve bize öğrettiği sünnetler, abdestin eksiksiz ve bereketli olmasını sağlar:
- Niyet: Kalben ve dille niyet etmek.
- Besmele: Başlarken "Bismillahirrahmanirrahim" demek.
- Misvak veya diş fırçası kullanmak.
- Elleri bileklere kadar üç kez yıkamak: Abdeste başlamadan önce.
- Mazmaza (ağzı yıkamak) ve istinşak (burna su vermek): Her ikisi de üç kez yapılır.
- Tertibe riayet etmek: Sırayı korumak.
- Her uzvu üç kez yıkamak.
- Sağdan başlamak: Kollar ve ayaklar sağdan başlanarak yıkanır.
- Arkasından dua okumak: Abdest duası (şehâdet getirmek) okunur.
Adım Adım Abdest
- Niyet edip besmele çekin.
- Elleri bileklere kadar üç kez yıkayın.
- Üç kez mazmaza (ağzı çalkalayın) ve üç kez istinşak (burna su çekerek üfleyerek temizleyin) yapın.
- Yüzü üç kez yıkayın — alından çeneye, kulak memesinden kulak memesine.
- Sağ kolu dirsekle birlikte üç kez, ardından sol kolu aynı şekilde yıkayın.
- Başı meshedin — ıslak elleri başın üzerinde bir kez gezdirin (Hanefî: en az dörtte bir; Şâfiî: en az bir tel).
- Kulakların içini ve arkasını meshedin (sünnet).
- Boynu meshedin (sünnet).
- Sağ ayağı topukla birlikte üç kez, ardından sol ayağı aynı şekilde yıkayın.
- Kelime-i şehâdet getirip dua okuyun: "Eşhedü ellâ ilâhe illallâh ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh."
Abdesti Bozan Durumlar
Aşağıdaki durumlardan biri meydana geldiğinde abdest bozulur:
- Bevl, büyük abdest veya yellenmek (gaz çıkması).
- Derin uyku (yan yatarak veya yaslanarak uyumak).
- Bayılmak veya sarhoş olmak.
- Kan, irin veya safra gibi necis sıvıların çıkması (Hanefî mezhebine göre; Şâfiî'de kan abdesti bozmaz).
- Şehvetle veya şehvetsiz karşı cinse dokunmak (Şâfiî mezhebine göre; Hanefî'de bozmaz).
Namazınızı Vaktinde Kılmak
Abdestin ardından namazı vaktinde kılmak, her Müslümanın temel hedefidir. VAAZ uygulaması, Diyanet hesaplama yöntemiyle 81 il için dakika dakika namaz vakitleri ve ezan bildirimleri sunarak bu hedefi kolaylaştırır. Namazın adımlarını öğrenmek için Namaz Nasıl Kılınır? rehberimizi de inceleyebilirsiniz.