178:1
عَمَّ يَتَسَآءَلُونَ
Neyi soruşturuyorlar
Mekkî · 40 ayet
سورة النبأ
Nebe
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
Nebe Suresi, Kur'an-ı Kerim'in 78. suresidir; 40 ayetten oluşur ve "büyük haber" olarak nitelenen yeniden diriliş, kâinattaki düzenin Allah'ın kudretine tanıklığı ve hesap gününün iki farklı sonucu konularını işler. Amme adıyla da bilinen sure, hafızlık eğitiminin ve namaz surelerinin yaygın başlangıç noktası olan otuzuncu cüzü açar. Mekkelilerin alaycı sorularına; yeryüzünün beşik, dağların kazık kılınışından uykuya, geceye ve yağmura uzanan bir nimetler listesiyle cevap verir: Bu düzeni kuran Allah, ölüleri diriltmeye de kadirdir. Bugünün okuru için Nebe Suresi; tabiata ibret nazarıyla bakmayı öğretir ve hayatın, o büyük haberi ciddiye alarak yaşanması gerektiğini hatırlatır.
Nüzul ve arka plan
Nebe Suresi Mekkî'dir; Mekke döneminin ilk yıllarında indiği kabul edilir. İlk ayetlerinden anlaşıldığına göre sure, öldükten sonra dirilişi alay ve şüphe konusu yapıp birbirine soran Mekke müşriklerinin bu tavrına cevap olarak inmiştir. Belirli bir iniş hadisesi nakledilmemekle birlikte içerik, ahiret tartışmalarının yoğunlaştığı bir ortamı yansıtır.
Ana temalar
Surenin ana temaları diriliş ve ilahi kudretin delilleridir: "O büyük haber" (78:2) ifadesiyle anılan kıyamet, tartışmanın değil hazırlığın konusudur. Yeryüzünün döşek, dağların kazık yapılması, çift çift yaratılış, uykunun dinlenme, gecenin örtü, gündüzün geçim vakti kılınması, yedi sağlam gök ve ışık saçan kandil (78:6-16), kudretin gündelik tanıklarıdır. Yevm-i faslda sûra üflenecek, cehennem azgınlar için bir gözetleme yeri olacak, takva sahipleri ise bahçeler ve nimetlerle ağırlanacaktır (78:31-36). Ruh'un ve meleklerin saf saf durduğu o gün, inkârcının "Keşke toprak olsaydım!" feryadı (78:40) sureyi çarpıcı biçimde mühürler.
278:2
عَنِ ٱلنَّبَإِ ٱلۡعَظِيمِ
Üzerinde anlaşmazlığa düştükleri, büyük bir olay olan tekrar dirilme haberini mi
378:3
ٱلَّذِي هُمۡ فِيهِ مُخۡتَلِفُونَ
Üzerinde anlaşmazlığa düştükleri, büyük bir olay olan tekrar dirilme haberini mi
478:4
كَلَّا سَيَعۡلَمُونَ
Hayır; şüphesiz görüp bileceklerdir
578:5
ثُمَّ كَلَّا سَيَعۡلَمُونَ
Yine hayır; elbette görüp bileceklerdir
678:6
أَلَمۡ نَجۡعَلِ ٱلۡأَرۡضَ مِهَٰدࣰ ا
Biz yeryüzünü bir beşik, dağları da onun için birer direk kılmadık mı
778:7
وَٱلۡجِبَالَ أَوۡتَادࣰ ا
Biz yeryüzünü bir beşik, dağları da onun için birer direk kılmadık mı
878:8
وَخَلَقۡنَٰكُمۡ أَزۡوَٰجࣰ ا
Sizi çift çift yarattık
978:9
وَجَعَلۡنَا نَوۡمَكُمۡ سُبَاتࣰ ا
Uykunuzu dinlenme vakti kıldık
1078:10
وَجَعَلۡنَا ٱلَّيۡلَ لِبَاسࣰ ا
Geceyi bir örtü yaptık
1178:11
وَجَعَلۡنَا ٱلنَّهَارَ مَعَاشࣰ ا
Gündüzü geçimi sağlama vakti kıldık
1278:12
وَبَنَيۡنَا فَوۡقَكُمۡ سَبۡعࣰ ا شِدَادࣰ ا
Üstünüze yedi kat sağlam gök bina ettik
1378:13
وَجَعَلۡنَا سِرَاجࣰ ا وَهَّاجࣰ ا
Parlak ışık veren güneşi varettik
1478:14
وَأَنزَلۡنَا مِنَ ٱلۡمُعۡصِرَٰتِ مَآءࣰ ثَجَّاجࣰ ا
Taneler, bitkiler, ağaçları sarmaş dolaş bahçeler yetiştirmek için, yoğunlaşmış bulutlardan bol yağmur yağdırdık
1578:15
لِّنُخۡرِجَ بِهِۦ حَبࣰّ ا وَنَبَاتࣰ ا
Taneler, bitkiler, ağaçları sarmaş dolaş bahçeler yetiştirmek için, yoğunlaşmış bulutlardan bol yağmur yağdırdık
1678:16
وَجَنَّٰتٍ أَلۡفَافًا
Taneler, bitkiler, ağaçları sarmaş dolaş bahçeler yetiştirmek için, yoğunlaşmış bulutlardan bol yağmur yağdırdık
1778:17
إِنَّ يَوۡمَ ٱلۡفَصۡلِ كَانَ مِيقَٰتࣰ ا
Doğrusu, hüküm gününün vakti elbette tesbit edilmiştir
1878:18
يَوۡمَ يُنفَخُ فِي ٱلصُّورِ فَتَأۡتُونَ أَفۡوَاجࣰ ا
Sura üfürüldüğü gün hepiniz bölük bölük gelirsiniz
1978:19
وَفُتِحَتِ ٱلسَّمَآءُ فَكَانَتۡ أَبۡوَٰبࣰ ا
Gökler kapı kapı açılacaktır
2078:20
وَسُيِّرَتِ ٱلۡجِبَالُ فَكَانَتۡ سَرَابًا
Dağlar yürütülüp serap olacaktır
2178:21
إِنَّ جَهَنَّمَ كَانَتۡ مِرۡصَادࣰ ا
Cehennem, yalnız azgınları bekleyen yerdir. Dönecekleri yer orasıdır
2278:22
لِّلطَّٰغِينَ مَـَٔابࣰ ا
Cehennem, yalnız azgınları bekleyen yerdir. Dönecekleri yer orasıdır
2378:23
لَّٰبِثِينَ فِيهَآ أَحۡقَابࣰ ا
Orada çağlar boyunca (nice devirler) kalacaklardır
2478:24
لَّا يَذُوقُونَ فِيهَا بَرۡدࣰ ا وَلَا شَرَابًا
Orada ne serinlik ne de içilecek bir şey tatmazlar; sadece kaynar su ve irin
2578:25
إِلَّا حَمِيمࣰ ا وَغَسَّاقࣰ ا
Orada ne serinlik ne de içilecek bir şey tatmazlar; sadece kaynar su ve irin
2678:26
جَزَآءࣰ وِفَاقًا
Orada ne serinlik ne de içilecek bir şey tatmazlar; sadece kaynar su ve irin
2778:27
إِنَّهُمۡ كَانُواْ لَا يَرۡجُونَ حِسَابࣰ ا
Çünkü onlar, hesaba çekileceklerini sanmazlardı
2878:28
وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا كِذَّابࣰ ا
Ayetlerimizi hep yalan sayıp dururlardı
2978:29
وَكُلَّ شَيۡءٍ أَحۡصَيۡنَٰهُ كِتَٰبࣰ ا
Biz de herşeyi yazıp saymışızdır
3078:30
فَذُوقُواْ فَلَن نَّزِيدَكُمۡ إِلَّا عَذَابًا
Şöyle deriz: "Artık tadınız, bundan böyle size azabdan başka bir şey artırmayız
3178:31
إِنَّ لِلۡمُتَّقِينَ مَفَازًا
Doğrusu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlara kurtuluş, bahçeler, bağlar, yaşıtlar ve dolu kadehler vardır
3278:32
حَدَآئِقَ وَأَعۡنَٰبࣰ ا
Doğrusu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlara kurtuluş, bahçeler, bağlar, yaşıtlar ve dolu kadehler vardır
3378:33
وَكَوَاعِبَ أَتۡرَابࣰ ا
Doğrusu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlara kurtuluş, bahçeler, bağlar, yaşıtlar ve dolu kadehler vardır
3478:34
وَكَأۡسࣰ ا دِهَاقࣰ ا
Doğrusu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlara kurtuluş, bahçeler, bağlar, yaşıtlar ve dolu kadehler vardır
3578:35
لَّا يَسۡمَعُونَ فِيهَا لَغۡوࣰ ا وَلَا كِذَّٰبࣰ ا
Orada boş ve yalan söz işitmezler
3678:36
جَزَآءࣰ مِّن رَّبِّكَ عَطَآءً حِسَابࣰ ا
Bunlar Rabbinin katından, hesabları karşılığı verilenlerdir
3778:37
رَّبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا ٱلرَّحۡمَٰنِۖ لَا يَمۡلِكُونَ مِنۡهُ خِطَابࣰ ا
O, göklerin, yerin ve ikisi arasında olanların Rabbidir. O, önünde kimsenin konuşmayacağı Rahman olan Allah'tır
3878:38
يَوۡمَ يَقُومُ ٱلرُّوحُ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ صَفࣰّ اۖ لَّا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنۡ أَذِنَ لَهُ ٱلرَّحۡمَٰنُ وَقَالَ صَوَابࣰ ا
Cebrail ve meleklerin dizi dizi durdukları gün, Rahman olan Allah'ın izni olmadan kimse konuşamayacaktır. Konuştuğu zaman da doğruyu söyleyecektir
3978:39
ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمُ ٱلۡحَقُّۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ مَـَٔابًا
İşte gerçek gün budur. Dileyen kimse, Rabbine götürecek bir yol benimser
4078:40
إِنَّآ أَنذَرۡنَٰكُمۡ عَذَابࣰ ا قَرِيبࣰ ا يَوۡمَ يَنظُرُ ٱلۡمَرۡءُ مَا قَدَّمَتۡ يَدَاهُ وَيَقُولُ ٱلۡكَافِرُ يَٰلَيۡتَنِي كُنتُ تُرَٰبَۢا
Sizi, yakın gelecekteki bir azabla uyardık; o gün kişi elleriyle sunduğuna bakar ve inkarcı da: "Keşke toprak olaydım" der
