184:1
إِذَا ٱلسَّمَآءُ ٱنشَقَّتۡ
Gök yarılıp Rabbine boyun eğdiği zaman, ki gök boyun eğecektir
Mekkî · 25 ayet
سورة الإنشقاق
İnşikak
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
İnşikak Suresi, Kur'an-ı Kerim'in 84. suresidir; 25 ayetten oluşur ve göğün yarılıp yeryüzünün dümdüz edilmesiyle başlayan kıyamet sahneleri, insanın Rabbine doğru yürüyüşü, amel defterinin sağdan veya arkadan verilişi ve hesap günü konularını işler. Surenin eksenindeki ayet, insan varoluşunu tek cümlede özetler: "Ey insan! Şüphesiz sen Rabbine doğru çaba göstere göstere yol almaktasın; sonunda O'na kavuşacaksın." Hayat, bilinçli ya da bilinçsiz, Allah'a doğru bir yolculuktur; fark, bu yolculuğun nasıl yaşandığındadır. Kitabı sağından verilenin kolay bir hesapla sevince ulaşması, arkasından verilenin ise yıkımı çağırması bu farkı somutlaştırır. Bugünün okuru için İnşikak Suresi; halden hale geçen insan ömrünü, ilahi huzura hazırlanma süreci olarak okumayı öğretir.
Nüzul ve arka plan
İnşikak Suresi Mekkî'dir; Mekke döneminin ilk yıllarında, ahiret inkârının yoğun olduğu dönemde indiği kabul edilir. Belirli bir iniş hadisesi nakledilmemiştir. Tekvir ve İnfitar ile aynı üslup ailesinde yer alan sure, kozmik çözülüş sahnelerinden kişisel hesaba uzanan ortak kompozisyonu paylaşır ve tilavet secdesi ayeti içeren surelerdendir.
Ana temalar
Sure, göğün yarılıp Rabbine boyun eğmesi ve yerin içindekileri atıp boşalmasıyla açılır (84:1-5); kâinat, yaratıcısının emrine teslimdir. "Ey insan! Sen Rabbine doğru çabalayıp durmaktasın" ayeti (84:6), bu teslimiyeti insan hayatına taşır. Kitabı sağından verilen kolay bir hesapla karşılaşır; arkasından verilen ise alevli ateşe girer (84:7-12). Şafağa, geceye ve dolunaya edilen yeminlerin ardından "Siz halden hale geçeceksiniz" buyrulur (84:19); bu ifade, insanın ve insanlığın aşama aşama ilerleyen yolculuğuna işaret sayılmıştır. Kur'an okunduğunda secde etmeyenlerin kınandığı bağlamda yer alan 84:21, tilavet secdesi ayetlerindendir.
Fazileti
Tirmizi kaynaklı bir rivayette, kıyameti gözüyle görür gibi idrak etmek isteyen kimseye Tekvir ve İnfitar ile birlikte İnşikak Suresi'ni okuması tavsiye edilmiştir. Ayrıca 84:21 tilavet secdesi ayeti olduğundan, surenin okunuşu fıkıh geleneğinde secde hükmüyle birlikte anılır.
284:2
وَأَذِنَتۡ لِرَبِّهَا وَحُقَّتۡ
Gök yarılıp Rabbine boyun eğdiği zaman, ki gök boyun eğecektir
384:3
وَإِذَا ٱلۡأَرۡضُ مُدَّتۡ
Yer düzeltilip, içinde olanları dışarı atarak boşaldığı zaman ve yer Rabbine boyun eğdiği zaman, ki yer boyun eğecektir
484:4
وَأَلۡقَتۡ مَا فِيهَا وَتَخَلَّتۡ
Yer düzeltilip, içinde olanları dışarı atarak boşaldığı zaman ve yer Rabbine boyun eğdiği zaman, ki yer boyun eğecektir
584:5
وَأَذِنَتۡ لِرَبِّهَا وَحُقَّتۡ
Yer düzeltilip, içinde olanları dışarı atarak boşaldığı zaman ve yer Rabbine boyun eğdiği zaman, ki yer boyun eğecektir
684:6
يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡإِنسَٰنُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَىٰ رَبِّكَ كَدۡحࣰ ا فَمُلَٰقِيهِ
Ey insanoğlu! Sen Rabbine kavuşuncaya kadar çalışıp çabalarsın, sonunda O'na kavuşacaksın
784:7
فَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ
Amel defteri kendisine sağından verilen kimse, kolay geçireceği bir hesaba çekilir ve arkadaşlarının yanına sevinçle döner
884:8
فَسَوۡفَ يُحَاسَبُ حِسَابࣰ ا يَسِيرࣰ ا
Amel defteri kendisine sağından verilen kimse, kolay geçireceği bir hesaba çekilir ve arkadaşlarının yanına sevinçle döner
984:9
وَيَنقَلِبُ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ مَسۡرُورࣰ ا
Amel defteri kendisine sağından verilen kimse, kolay geçireceği bir hesaba çekilir ve arkadaşlarının yanına sevinçle döner
1084:10
وَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ وَرَآءَ ظَهۡرِهِۦ
Ama amel defteri kendisine arkasından verilen kimse: "Mahvoldum" diye bağırır ve çılgın alevli cehenneme girer
1184:11
فَسَوۡفَ يَدۡعُواْ ثُبُورࣰ ا
Ama amel defteri kendisine arkasından verilen kimse: "Mahvoldum" diye bağırır ve çılgın alevli cehenneme girer
1284:12
وَيَصۡلَىٰ سَعِيرًا
Ama amel defteri kendisine arkasından verilen kimse: "Mahvoldum" diye bağırır ve çılgın alevli cehenneme girer
1384:13
إِنَّهُۥ كَانَ فِيٓ أَهۡلِهِۦ مَسۡرُورًا
Çünkü o, dünyada, adamlarının yanında iken zevk içindeydi
1484:14
إِنَّهُۥ ظَنَّ أَن لَّن يَحُورَ
Zira; o, bir daha dirilip dönmeyeceğini sanmıştı
1584:15
بَلَىٰٓۚ إِنَّ رَبَّهُۥ كَانَ بِهِۦ بَصِيرࣰ ا
Bilin ki, Rabbi onu şüphesiz görmekteydi
1684:16
فَلَآ أُقۡسِمُ بِٱلشَّفَقِ
Akşamın alaca karanlığına and olsun
1784:17
وَٱلَّيۡلِ وَمَا وَسَقَ
Geceye ve gecenin içinde olan şeylere and olsun
1884:18
وَٱلۡقَمَرِ إِذَا ٱتَّسَقَ
Dolunay halindeki aya and olsun ki
1984:19
لَتَرۡكَبُنَّ طَبَقًا عَن طَبَقࣲ
Şüphesiz siz bir durumdan diğerine uğratılacaksınız. (tabakadan tabakaya bineceksiniz)
2084:20
فَمَا لَهُمۡ لَا يُؤۡمِنُونَ
Onlara ne oluyor da inanmıyorlar
2184:21
وَإِذَا قُرِئَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقُرۡءَانُ لَا يَسۡجُدُونَۤ۩
Onlara Kuran okunduğu zaman neden secde etmiyorlar
2284:22
بَلِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يُكَذِّبُونَ
Aksine, inkarcılar yalanlıyorlar
2384:23
وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا يُوعُونَ
Oysa, Allah, onların sakladıklarını çok iyi bilir
2484:24
فَبَشِّرۡهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ
Onlara can yakıcı azabı müjde et
2584:25
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُمۡ أَجۡرٌ غَيۡرُ مَمۡنُونِۭ
Yalnız, inanıp yararlı işler işleyenlere, onlara, kesintisiz ecir vardır
