175:1
لَآ أُقۡسِمُ بِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ
Kıyamet gününe yemin ederim
Mekkî · 40 ayet
سورة القيامة
Kıyame
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
Kıyame Suresi, Kur'an-ı Kerim'in 75. suresidir; 40 ayetten oluşur ve ölüm, yeniden diriliş, hesap günü ile insanın sorumluluk bilinci konularını işler. Adını ilk ayetindeki kıyamet yemininden alan sure, öldükten sonra dirilişi inkâr edenlere, insanın parmak uçlarına varıncaya kadar yeniden yaratılacağını bildirerek cevap verir. Ölüm anının çarpıcı tasviri, ahiretteki aydınlık ve kararmış yüzlerin karşıtlığı ve "İnsan, başıboş bırakılacağını mı sanır?" sorusu, surenin sarsıcı üslubunun özetidir. Bugünün okuru için Kıyame Suresi; hayatı amaçsız bir akış olarak değil, hesabı verilecek bir emanet olarak görme bilincini diri tutar ve dünyanın aceleciliğine kapılan insana ahiret perspektifi kazandırır.
Nüzul ve arka plan
Kıyame Suresi Mekkî'dir; ölümden sonra dirilişin şiddetle inkâr edildiği Mekke döneminin ortalarında indiği kabul edilir. Sahih rivayetlerde, vahiy esnasında Hz. Peygamber'in unutma endişesiyle okunuşa yetişmek için dilini kıpırdattığı, bunun üzerine Kur'an'ın toplanmasının ve okutulmasının Allah'a ait olduğunu bildiren 75:16-19. ayetlerin indiği nakledilir.
Ana temalar
Surenin ana teması yeniden diriliştir: Kıyamete ve kendini kınayan nefse (nefs-i levvâme) edilen yeminle açılır (75:1-2) ve insanın kemiklerinin, hatta parmak uçlarının bile yeniden derleneceği bildirilir (75:3-4). Ölüm döşeğindeki son anların tasviri, dünyada ertelenen hakikatin kaçınılmazlığını gösterir. Ahirette Rabbine bakan ışıl ışıl yüzler ile belini kıran bir felaketi bekleyen kararmış yüzlerin karşıtlığı (75:22-25), iki farklı hayat tercihinin sonucudur. Vahyin alınışına dair ara bölüm, Kur'an'ın korunmuşluğuna işaret eder. "İnsan, başıboş bırakılacağını mı sanır?" ayeti (75:36), surenin sorumluluk mesajını tek cümlede özetler.
275:2
وَلَآ أُقۡسِمُ بِٱلنَّفۡسِ ٱللَّوَّامَةِ
Ve nedamet çeken nefse yemin ederim
375:3
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَلَّن نَّجۡمَعَ عِظَامَهُۥ
İnsan, kemiklerini bir araya toplayamayız mı sanıyor
475:4
بَلَىٰ قَٰدِرِينَ عَلَىٰٓ أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُۥ
Evet, Biz onu, parmak uçlarına varıncaya kadar bütün incelikleriyle yeniden yapmaya kadiriz
575:5
بَلۡ يُرِيدُ ٱلۡإِنسَٰنُ لِيَفۡجُرَ أَمَامَهُۥ
Ama, insanoğlu gelecekte de suç işlemek ister de: "Kıyamet günü ne zamanmış! " der
675:6
يَسۡـَٔلُ أَيَّانَ يَوۡمُ ٱلۡقِيَٰمَةِ
Ama, insanoğlu gelecekte de suç işlemek ister de: "Kıyamet günü ne zamanmış! " der
775:7
فَإِذَا بَرِقَ ٱلۡبَصَرُ
Gözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der
875:8
وَخَسَفَ ٱلۡقَمَرُ
Gözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der
975:9
وَجُمِعَ ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ
Gözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der
1075:10
يَقُولُ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذٍ أَيۡنَ ٱلۡمَفَرُّ
Gözün kamaştığı, ayın tutulduğu, güneş ve ayın bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan: "kaçacak yer nerede?" der
1175:11
كَلَّا لَا وَزَرَ
Hayır; hayır; bir sığınak yoktur
1275:12
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمُسۡتَقَرُّ
O gün, sen, Rabbinin huzuruna varıp durursun
1375:13
يُنَبَّؤُاْ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذِۭ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ
O gün, insanoğluna önde ve sonda yaptığı ne varsa bildirilir
1475:14
بَلِ ٱلۡإِنسَٰنُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦ بَصِيرَةࣱ
Özürlerini sayıp dökse de, insanoğlu, artık kendi kendinin şahididir
1575:15
وَلَوۡ أَلۡقَىٰ مَعَاذِيرَهُۥ
Özürlerini sayıp dökse de, insanoğlu, artık kendi kendinin şahididir
1675:16
لَا تُحَرِّكۡ بِهِۦ لِسَانَكَ لِتَعۡجَلَ بِهِۦٓ
Cebrail sana Kuran okurken, unutmamak için acele edip onunla beraber söyleme, yalnız dinle
1775:17
إِنَّ عَلَيۡنَا جَمۡعَهُۥ وَقُرۡءَانَهُۥ
Doğrusu o vahyolunanı kalbine yerleştirmek ve onu sana okutturmak Bize düşer
1875:18
فَإِذَا قَرَأۡنَٰهُ فَٱتَّبِعۡ قُرۡءَانَهُۥ
Biz onu Cebrail'e okuttuğumuz zaman, onun okumasını dinle
1975:19
ثُمَّ إِنَّ عَلَيۡنَا بَيَانَهُۥ
Sonra onu sana açıklamak Bize düşer
2075:20
كَلَّا بَلۡ تُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ
Hayır, hayır! Sizler, çabuk elde edeceğiniz dünya nimetlerini seversiniz
2175:21
وَتَذَرُونَ ٱلۡأٓخِرَةَ
Ahireti bırakırsınız
2275:22
وُجُوهࣱ يَوۡمَئِذࣲ نَّاضِرَةٌ
O gün bir takım yüzler Rablerine bakıp parlayacaktır
2375:23
إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةࣱ
O gün bir takım yüzler Rablerine bakıp parlayacaktır
2475:24
وَوُجُوهࣱ يَوۡمَئِذِۭ بَاسِرَةࣱ
O gün bir takım yüzler de asıktır
2575:25
تَظُنُّ أَن يُفۡعَلَ بِهَا فَاقِرَةࣱ
Kendisinin belkemiğinin kırılacağını sanır
2675:26
كَلَّآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلتَّرَاقِيَ
Dikkat edin; can boğaza gelip köprücük kemiklerine dayandığı zaman: "Çare bulan yok mudur?" denir
2775:27
وَقِيلَ مَنۡۜ رَاقࣲ
Dikkat edin; can boğaza gelip köprücük kemiklerine dayandığı zaman: "Çare bulan yok mudur?" denir
2875:28
وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلۡفِرَاقُ
Artık ayrılık vaktinin geldiğini sanır
2975:29
وَٱلۡتَفَّتِ ٱلسَّاقُ بِٱلسَّاقِ
Bacaklar birbirine dolaşır
3075:30
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمَسَاقُ
O gün sevk Rabbin huzurunadır
3175:31
فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ
O, Peygamberi doğrulamamış, namaz kılmamış, ama yalanlayıp yüz çevirmiş, sonra da salına salına kendinden yana olanlara gitmişti
3275:32
وَلَٰكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ
O, Peygamberi doğrulamamış, namaz kılmamış, ama yalanlayıp yüz çevirmiş, sonra da salına salına kendinden yana olanlara gitmişti
3375:33
ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ يَتَمَطَّىٰٓ
O, Peygamberi doğrulamamış, namaz kılmamış, ama yalanlayıp yüz çevirmiş, sonra da salına salına kendinden yana olanlara gitmişti
3475:34
أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰ
Sana yazıklar olsun, yazıklar
3575:35
ثُمَّ أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰٓ
Daha ne olsun, sana yazıklar olsun, yazıklar
3675:36
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَن يُتۡرَكَ سُدًى
İnsanoğlu kendisinin başıboş bırakılacağını mı sanır
3775:37
أَلَمۡ يَكُ نُطۡفَةࣰ مِّن مَّنِيࣲّ يُمۡنَىٰ
O, katılan bir meni damlası değil miydi
3875:38
ثُمَّ كَانَ عَلَقَةࣰ فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ
Sonra kan pıhtısı olmuş, sonra Allah onu yaratıp şekil vermişti
3975:39
فَجَعَلَ مِنۡهُ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ
Ondan, erkek, dişi iki cins yaratmıştı
4075:40
أَلَيۡسَ ذَٰلِكَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰ
Bunları yapan Allah'ın ölüleri diriltmeye gücü yetmez mi? Elbette yeter
