Diyanet'in Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre lohusalığın alt sınırı yoktur; üst sınır Hanefî mezhebinde kırk, Şâfiî mezhebinde altmış gündür (kurul.diyanet.gov.tr). Kurula göre kadın bu sürede namaz kılmaz ve oruç tutmaz (kurul.diyanet.gov.tr). Kılamadığı namazları kaza etmez, tutamadığı oruçları ise sonradan kaza eder (kurul.diyanet.gov.tr).
Lohusalık doğum, düşük ve kürtajdan sonraki kanamadır
Kurulun tanımında lohusalık yalnızca doğumla başlamaz. Düşük ya da kürtajın ardından kadının bir süre gördüğü kanama da lohusalıktır (kurul.diyanet.gov.tr).
Alt sınır yok, üst sınır Hanefî mezhebinde kırk, Şâfiî mezhebinde altmış gün
Kurula göre lohusalık için bir alt sınır yoktur (kurul.diyanet.gov.tr). Kurulun aktardığına göre üst sınır Hanefî mezhebinde kırk, Şâfiî mezhebinde altmış gündür (kurul.diyanet.gov.tr).
Kurulun lohusalık süresi ve ibadetler hakkındaki cevabı özetle şöyledir (kurul.diyanet.gov.tr):
| Durum | Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre |
|---|---|
| Alt sınır | Yoktur |
| Üst sınır, Hanefî mezhebi | Kırk gün |
| Üst sınır, Şâfiî mezhebi | Altmış gün |
| Kanama arada kesilip yeniden başlarsa | Kesildiği günler de lohusalıktan sayılır |
| Üst sınır geçtikten sonra görülen kan | Lohusalık değil, özür kanıdır |
| Kanama kırk gün dolmadan kesilirse | Boy abdesti alınır, ibadetlere başlanır |
| Namaz | Kılınmaz, sonradan kaza edilmez |
| Oruç | Tutulmaz, sonradan kaza edilir |
Kanama kesilip yeniden başlarsa ve sınır aşılırsa süre nasıl sayılır
Kanama lohusalık günleri içinde bir süre durup sonra yeniden başlayabilir. Kurula göre bu durumda kanamanın görülmediği aradaki günler de lohusalıktan sayılır (kurul.diyanet.gov.tr).
Üst sınır geçtikten sonra görülen kan ise Kurula göre artık lohusalık değil, özür kanıdır (kurul.diyanet.gov.tr). Özür kanı, lohusalık ya da âdet sayılmayan kanamanın fıkıhtaki adıdır.
Lohusa kadın namaz kılmaz, oruç tutmaz
Kurula göre lohusalık süresince kadın namaz kılmaz ve oruç tutmaz (kurul.diyanet.gov.tr). Kurulun başka bir cevabına göre âdet ve lohusalık hâlindeki kadının namaz kılması ve oruç tutması haramdır (kurul.diyanet.gov.tr). Bu hâlde kılınan namaz ve tutulan oruç da geçerli olmaz (kurul.diyanet.gov.tr).
Kurul, fakihlerin, yani fıkıh âlimlerinin, bu hükümde görüş birliği içinde olduğunu belirtir (kurul.diyanet.gov.tr).
Namaz kaza edilmez, oruç kaza edilir
Kaza, vaktinde yapılamayan bir ibadeti sonradan yerine getirmek demektir. Kurula göre lohusalık sırasında kılınamayan namazlar sonradan kaza edilmez; tutulamayan oruçlar ise kaza edilir (kurul.diyanet.gov.tr).
Kurul aynı ayrımı âdet dönemi için de yapar. Bu dönemde bırakılan namazların kaza edilmeyeceği, oruçların ise temizlendikten sonra tutulacağı konusunda bütün mezheplerin görüş birliğinde olduğunu belirtir (kurul.diyanet.gov.tr). Kurula göre bu icmânın, yani âlimlerin görüş birliğinin dayanağı Hz. Peygamber'in hadisleri ve sahabe uygulamasıdır (kurul.diyanet.gov.tr).
Oruç tutmanın adımları için Oruç Nasıl Tutulur? rehberine bakabilirsiniz.
Ümmü Seleme hadisi: kırk gece ve kaza edilmeyen namaz
HadeethEnc, bu konuda Tirmizî'nin aktardığı bir Ümmü Seleme rivayetine yer verir:
— TirmizîKesîr b. Ziyâd şöyle dedi: Bana el-Ezdiye yani Müsse şöyle dedi: Hacca gitmiştim, Ümmü Seleme -radıyallahu anhâ-’nın huzuruna girdim ve ey müminlerin annesi, Semure b. Cündub kadınların hayız günlerindeki namazlarını kaza etmelerini emrediyor dedim. Bunun üzerine Ümmü Seleme -radıyallâhu anhâ-: "(Hayır) kaza etmezler, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in kadınları lohusalıkta kırk gece otururlar namazı terk ederlerdi de Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- onlara lohusalık zamanındaki namazlarını kaza etmelerini emretmezdi" dedi. Başka bir rivâyette: "Yüzümüzde meydana gelen lekeleri gidermek için yüzlerimize zaferan bitkisi sürerdik.” demiştir.
HadeethEnc bu hadisin derecesini hasen, yani hadis usulünde makbul sayılan bir derece olarak verir.
Rivayete göre Hz. Peygamber'in hanımları lohusalıkta kırk gece bekler ve bu sürede namazı bırakırlardı (hadeethenc.com). Hz. Peygamber de onlara bu dönemde kılmadıkları namazları kaza etmelerini emretmezdi (hadeethenc.com).
HadeethEnc'deki şerh, yani hadis açıklaması, bu hükmün gerekçesine de değinir. Şerhe göre hayız (âdet) senede on iki kez tekrarlanır, lohusalık ise böyle tekrarlanmaz (hadeethenc.com). Şerh, şeriat koyucunun (Şâri') tekrarlanmayan lohusalık hâlinde kılınmayan namazlardan kadını sorumlu tutmadığını belirtir (hadeethenc.com).
Kanama kırk günden önce kesilirse boy abdesti alınır
Boy abdesti ya da gusül, bütün bedenin yıkandığı abdesttir. Kurula göre kanaması kırk gün dolmadan kesilen kadın için sıra şöyledir (kurul.diyanet.gov.tr):
- Kanama kırk gün dolmadan kesilir.
- Kadın boy abdesti alır.
- İbadetlerini yapmaya başlar.
Namaza dönüşte adımlar için Namaz Nasıl Kılınır? rehberine bakabilirsiniz.
Kurula göre cinsel ilişki ne zaman haram, ne zaman helal olur
Kurula göre âdet ve lohusalık dönemlerinde kadın cinsel ilişkide bulunamaz; bu dönemdeki kadınla ilişki kurmak da haramdır (kurul.diyanet.gov.tr).
Kurul, ilişkinin ne zaman helal olacağını başka bir cevabında Hanefî mezhebine göre açıklar (kurul.diyanet.gov.tr). Buna göre lohusalığın kırk günlük üst sınırı dolunca başka bir şart aranmaz (kurul.diyanet.gov.tr). Lohusalık bu süreden önce biterse kadının gusül abdesti alması ya da bir namaz vaktinin geçmesi gerekir (kurul.diyanet.gov.tr).
